Restauratie Kerk Erpekom – Domein Bokrijk – Genk

Bouwheer :
VZW Het Domein Bokrijk - Genk

Architect :
Arch. Brasseur - Trekels bvba - Tienen

Aanvang van de werken :
Oktober 2017

Einde van de werken :
20....

Bedrag :
€uro 534.758,00

WERKBESCHRIJVING : Restauratie

 

Als eerste punt is de toestand van de gevels aan te halen. Bij het heropbouwen en een latere herstelfase van de toren zijn de voegen (mogelijk ook een deel van de stelmortel) uitgevoerd met een mortel (te) rijk aan cement. Hierdoor kan het vocht, geabsorbeerd door de poreuze bakstenen, moeilijker verdampen hetgeen dan weer vorstschade tot gevolg heeft. Het eerste voegwerk was ook voorzien van een kleine dagstreep; latere herstellingen werden plat-vol uitgevoerd. Ook de zwerfkeien werden met een gelijkaardige mortel ingevoegd. De keien in kwartsiet zijn niet poreus en dus ook niet onderhevig aan vorstschade. Door het starre karakter van de cementmortel zien we wel dat de mortel plaatselijk losbarst van de natuursteen hetgeen op termijn zal leiden tot materiaalverlies.
De mergelsteen die in de toren verwerkt is als lijst voor de verjonging van de toren is in zeer slechte staat omdat hij sterk onderhevig is aan het aflopende regenwater op de gevels door zijn poreus karakter.
Op 2 plaatsen zien we ook scheurvorming in het parement: de noord-west hoek van het schip en boven de inkomdeur van het schip in de zuidgevel. Door het gebruik van de zwerfkeien in het parement verloopt de scheur zeer grillig. De kerk is voorzien van een betonnen fundering die geen stabiliteitsproblemen heeft.
Voor de kerkhofmuur zien we een gelijkaardig schadepatroon. De muurafdekkap in baksteen is over het algemeen nog goed maar alle voegwerk is uitgemergeld en er zijn talrijke door vorst aangetaste bakstenen. Het parement in keien is nog goed, maar door de grote lengte van de muur vertoont de muur hier en daar uitzettingsbarsten. De in de muur verwerkte solitaire mergelstenen zijn sterk verweerd.
De kerk is momenteel moeilijk toegankelijk voor rolstoelgebruikers vanwege de verschillende aanwezige trappen op het pad naar de kerk en de dorpels van de deuren.
Vele tegelpannen op schip en koor liggen los, zijn verschoven, dreigen naar beneden te vallen of zijn verdwenen. De pannen werden op panlatten genageld die rechtstreeks op de bebording werden voorzien; bijkomend werden de pannen dan ook nog in een mortelbed vastgezet. Hierdoor zijn de pannen niet één per één te vervangen en barsten ze bij opname van aangrenzende tegelpannen.
Het lood- en zinkwerk is verweerd en de muuraansluitingen in cementmortel tegen de natuursteen brokkelt af. Ook zijn er diverse gebroken, verschoven of ontbrekende leien op de toren. De loden muts aan de voet van het kruis ontbreekt volledig met grote kans op een ernstige aantasting van de priem. Het kruis vertoont roestschade.
Er is geen bliksemafleider aanwezig.
De dakstructuur, daar waar zichtbaar, ziet er in goede staat uit. De sporenkap van schip en koor zijn zichtbaar van op de begane grond. De binnenste muurplaten zijn in goede staat; de buitenste muurplaat is hier en daar aangetast door afdruipend water. De spoor tegen de westgevel van het schip is aan de noordzijde aan de voet aangetast door waterschade. De toren is momenteel enkel toegankelijk tot op het oksaal; klokkenstoel en torenzolder zijn enkel bereikbaar via een gammele ladder op de technische kast van het doksaal.
De balkkoppen van vloer van de klokkenzolder zijn sterk aangetast door kubisch rot doordat de balkkoppen voorbij de spouw in de torenmuren komen. De klokkenstoel en de torenkap zijn in vrij goede staat; enkel verspreid wat aantasting door insecten en waterschade (priem onder het kruis is evenwel niet bereikbaar voor controle).
Doordat er geen vogelwering is in de galmgaten kunnen er wel duiven en andere vogels komen nesten in de toren.
De glas-in-lood ramen zijn in vrij goede staat. Hier en daar zijn een paar losangeglazen gebarsten. Het metalen frame van het westraam in de toren is sterk verroest en het zuidelijk raam in het koor staat los. De toegangsdeuren zijn ook nog in goede staat buiten een paar aantastingen aan de voet van deuren en verroest hang- en sluitwerk.
De glazuur van de tegelvloer (vooral in het schip) is door de vele bezoekers volledig afgeschuurd en de tegels beginnen zelfs uitgehold te geraken. De vloer en de trap naar het doksaal zijn schraal geworden en hebben bijna geen afwerkingslaag meer.
Op het oksaal vinden we de oude gerecupereerde muurschildering terug. De opstelling van het doek komt totaal niet overeen met de oorspronkelijke herkomst van de muurschildering tegen de noordelijke muur van het schip. De schildering heeft in ernstige schade opgelopen, vermoedelijk door een slechte verluchting van de kerk, het ontbreken van enige verwarming en vochtinfiltratie langs de balkkoppen van de bovenliggende vloer. Het pleisterwerk tegen de vloer van de klokkenstoel en in de zuidelijke hoeken heeft ernstige vochtschade.
De waardevolle gepolychromeerde beelden zijn in het schip opgesteld maar bevinden zich vrij hoog tegen de muur zodat ze niet van dichtbij kunnen bekeken worden. Ze zijn ook niet beschermd tegen klimaatschommelingen en vervuiling. De Calvarie en de Maria met Kind zijn door hun opstelling tegen de muren in zwerfkeien minder leesbaar en komen niet tot hun recht.
Op het oksaal staat ook nog een oud elektrisch schakelbord en in en rond de kerk liggen tal van elektrische kabels open en bloot op de grond of de muren. De verlichting van de ruimte en de tentoongestelde objecten voldoet ook niet meer. Enkel de sokkels van de gepolychromeerde beelden zijn voorzien van een diefstalsensor. Er is geen brandalarm aanwezig.